مشاوره و راهنمایی تخصصی گلخانه
سوالات تخصصی گلخانه؛ شما بپرسید، ما پاسخ می‌دهیم
سوالات متداول توری و پوشش گلخانه
دما و رطوبت
سوالات پر تکرار کاربران و مشتریان
بالا رفتن دمای گلخانه در روزهای گرم تابستان، حتی با وجود فعالیت سیستم فن و پد، یکی از مشکلات رایج گلخانه‌داران است. این اتفاق معمولاً به دلیل ورود بیش از حد انرژی خورشیدی، ظرفیت ناکافی سیستم سرمایش، تهویه نامناسب یا افزایش رطوبت هوای بیرون رخ می‌دهد.
سیستم فن و پد با تبخیر آب، دمای هوای ورودی را کاهش می‌دهد؛ اما میزان خنک‌کنندگی آن به دما و رطوبت هوای بیرون وابسته است. در مناطق مرطوب، به دلیل کاهش ظرفیت تبخیر آب، عملکرد این سیستم محدودتر می‌شود.
یکی از راهکارهای کاهش بار حرارتی گلخانه، استفاده از توری شید گلخانه با درصد سایه‌اندازی مناسب است. توری سایبان با کاهش بخشی از تابش خورشید می‌تواند به کنترل افزایش دمای گلخانه کمک کند.
البته انتخاب درصد سایه‌اندازی باید با توجه به نوع محصول، شدت تابش، فصل کشت و میزان نور موردنیاز گیاه انجام شود. استفاده از توری با تراکم بیش از حد ممکن است نور فتوسنتزی را کاهش دهد و بر رشد و عملکرد محصول تأثیر منفی بگذارد.
رطوبت نسبی مناسب گلخانه به نوع گیاه، مرحله رشد، دمای محیط و شرایط تهویه بستگی دارد. برای بسیاری از محصولات گلخانه‌ای، محدوده حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد رطوبت نسبی می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای تنظیم شرایط محیطی باشد؛ اما این محدوده برای تمام محصولات و مراحل رشد یکسان نیست.
افزایش بیش از حد رطوبت، به‌ویژه زمانی که با تهویه ضعیف همراه باشد، می‌تواند باعث ایجاد شبنم روی برگ‌ها و سطوح داخلی گلخانه شود. خیس ماندن برگ‌ها شرایط مساعدی برای گسترش برخی بیماری‌های قارچی مانند کپک خاکستری ایجاد می‌کند.
از طرف دیگر، کاهش شدید رطوبت نیز می‌تواند باعث افزایش تعرق، تنش آبی و اختلال در رشد گیاه شود.
برای مدیریت اصولی رطوبت گلخانه باید به چند عامل توجه کرد:
– تهویه مناسب و گردش یکنواخت هوا
– تنظیم آبیاری متناسب با نیاز گیاه
– جلوگیری از تجمع رطوبت در ساعات شب
– کنترل هم‌زمان دما و رطوبت
– بررسی کسری فشار بخار آب یا VPD
نکته تخصصی: تنها اندازه‌گیری رطوبت نسبی کافی نیست. شاخص VPD تصویر دقیق‌تری از میزان تقاضای تبخیری هوا و شرایط تعرق گیاه ارائه می‌دهد.
اختلاف زیاد دمای روز و شب در گلخانه معمولاً ناشی از دریافت انرژی خورشیدی در طول روز و اتلاف حرارت در ساعات شب است.
در روزهای آفتابی، تابش خورشید از پوشش گلخانه عبور کرده و باعث گرم شدن هوا، خاک و تجهیزات داخلی می‌شود. در مقابل، هنگام شب و با کاهش دمای بیرون، گرما از طریق پوشش، درزها و تبادل هوا از محیط گلخانه خارج می‌شود.
این نوسانات در گلخانه‌هایی که پوشش نامناسب، عایق‌بندی ضعیف یا سیستم کنترل اقلیم ناکافی دارند، شدیدتر است.
برای کاهش اختلاف دمای شب و روز می‌توان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
– استفاده از توری سایبان مناسب برای کاهش گرمایش بیش از حد در طول روز
– انتخاب پوشش گلخانه با ویژگی‌های حرارتی متناسب با اقلیم منطقه
– استفاده از پرده‌های ذخیره انرژی در ساعات سرد شب
– کنترل خودکار تهویه و سیستم گرمایش
– درزبندی مناسب و جلوگیری از نفوذ هوای ناخواسته
باید توجه داشت که توری شید معمولی جایگزین پرده حرارتی یا سیستم گرمایش نیست. توری سایبان عمدتاً برای مدیریت تابش خورشید استفاده می‌شود، درحالی‌که پرده‌های حرارتی مخصوص می‌توانند به کاهش اتلاف انرژی در شب کمک کنند.
بله. استفاده صحیح از توری شید می‌تواند با کاهش میزان تابش خورشیدی ورودی، بار حرارتی گلخانه را کاهش دهد و به کنترل دمای محیط کمک کند. بااین‌حال، میزان کاهش دما به شرایط آب‌وهوایی، نوع پوشش گلخانه، تهویه، رنگ توری، درصد سایه‌اندازی و محل نصب بستگی دارد.
برای مثال، توری شید ۵۰ درصد به‌صورت اسمی حدود نیمی از تابش اندازه‌گیری‌شده در شرایط آزمون را مسدود می‌کند؛ اما این موضوع به معنای کاهش ۵۰ درصدی دمای گلخانه نیست.
انتخاب درصد مناسب سایه‌اندازی باید براساس نیاز نوری محصول انجام شود. توری‌های با سایه‌اندازی بیشتر لزوماً انتخاب بهتری نیستند؛ زیرا کاهش بیش از حد نور می‌تواند باعث افت فتوسنتز و کاهش عملکرد گیاه شود.
همچنین محل نصب اهمیت زیادی دارد. نصب توری در خارج از گلخانه معمولاً برای جلوگیری از ورود بخشی از انرژی خورشیدی مؤثرتر است، درحالی‌که نصب داخلی ممکن است بخشی از انرژی جذب‌شده توسط توری را در فضای گلخانه نگه دارد.
توصیه تخصصی: برای انتخاب توری سایبان مناسب، علاوه بر درصد سایه‌اندازی، باید شدت تابش منطقه، نوع محصول، فصل کشت و ظرفیت سیستم سرمایش گلخانه بررسی شود.
نور و سایه‌اندازی
نور یکی از عوامل اصلی رشد گیاهان است و نقش مهمی در فتوسنتز، گل‌دهی و کیفیت محصولات گلخانه‌ای دارد. بااین‌حال، نور بیش‌ازحد، به‌ویژه در روزهای گرم و آفتابی، می‌تواند به گیاهان آسیب برساند.
شدت بالای نور ممکن است باعث آفتاب‌سوختگی برگ‌ها و میوه‌ها، کاهش کارایی فتوسنتز، افزایش تنش گرمایی و افت کیفیت محصولات شود. در شرایط شدید، این تنش‌ها می‌توانند رشد گیاه را کاهش دهند و بر میزان محصول نیز تأثیر منفی بگذارند.
برای جلوگیری از این مشکلات، باید میزان نور ورودی به گلخانه متناسب با نوع گیاه، مرحله رشد و شرایط اقلیمی تنظیم شود. استفاده از توری شید گلخانه یکی از راهکارهای مؤثر برای کنترل شدت تابش خورشید است. این توری‌ها با ایجاد سایه مناسب، به کاهش تابش مستقیم و محافظت از گیاهان در برابر نور شدید کمک می‌کنند.
البته سایه‌اندازی بیش‌ازحد نیز می‌تواند فتوسنتز و رشد گیاه را محدود کند؛ بنابراین انتخاب درصد مناسب توری شید اهمیت زیادی دارد.
آفتاب‌سوختگی زمانی رخ می‌دهد که برگ‌ها یا میوه‌های گیاه در معرض تابش شدید خورشید و دمای بالای بافت قرار بگیرند. این مشکل می‌تواند باعث ایجاد لکه‌های سفید، زرد یا قهوه‌ای روی برگ‌ها و میوه‌ها، آسیب به بافت گیاه و کاهش کیفیت بازارپسندی محصول شود.
برای پیشگیری از آفتاب‌سوختگی، باید شدت تابش خورشید، دمای گلخانه و وضعیت آبی گیاه به‌صورت هم‌زمان مدیریت شوند. تهویه مناسب، آبیاری اصولی و جلوگیری از تنش خشکی از اقدامات مهم در این زمینه هستند.
استفاده از توری شید گلخانه نیز یکی از روش‌های مؤثر برای کاهش شدت تابش مستقیم خورشید است. این توری‌ها با محدودکردن نور ورودی، می‌توانند به کاهش دمای سطح برگ و میوه و پیشگیری از آسیب ناشی از تابش شدید کمک کنند.
البته درصد سایه‌اندازی باید متناسب با نوع محصول، فصل و شرایط اقلیمی انتخاب شود؛ زیرا کاهش بیش‌ازحد نور نیز می‌تواند رشد و عملکرد گیاه را محدود کند.
میزان نور موردنیاز گیاهان گلخانه‌ای به نوع محصول، مرحله رشد، فصل و شرایط محیطی بستگی دارد. به همین دلیل، نمی‌توان یک درصد ثابت سایه‌اندازی را برای تمام گیاهان توصیه کرد.
برای مثال، محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی، خیار و فلفل معمولاً به نور نسبتاً زیادی برای فتوسنتز و تولید محصول نیاز دارند؛ اما در مناطق گرم و پرتابش ممکن است برای جلوگیری از تنش گرمایی و آفتاب‌سوختگی به سایه‌اندازی کنترل‌شده نیاز پیدا کنند.
در مقابل، برخی گیاهان زینتی و سایه‌پسند به شدت نور کمتری نیاز دارند و ممکن است در شرایط مناسب از درصدهای بالاتر سایه‌اندازی بهره ببرند.
برای انتخاب صحیح توری شید گلخانه باید علاوه بر درصد سایه‌اندازی، میزان نور روزانه دریافتی گیاه (DLI)، شدت تابش، نوع پوشش گلخانه و نیاز نوری محصول بررسی شود.
بنابراین، انتخاب شید ۳۰، ۵۰ یا ۸۰ درصد نباید صرفاً بر اساس نام گیاه انجام شود؛ بلکه باید متناسب با شرایط واقعی گلخانه باشد.
استفاده از توری شید لزوما باعث کاهش رشد گیاهان نمی‌شود و تاثیر آن به میزان سایه‌اندازی، نوع گیاه و شرایط محیطی بستگی دارد.
در گلخانه‌هایی که شدت تابش خورشید و دمای محیط بیش‌ازحد بالاست، سایه‌اندازی اصولی می‌تواند با کاهش تنش گرمایی و جلوگیری از آسیب نوری، شرایط مناسب‌تری برای فتوسنتز و رشد گیاه فراهم کند. در چنین شرایطی، استفاده صحیح از توری شید ممکن است به بهبود کیفیت و حتی افزایش عملکرد محصول کمک کند.
اما اگر درصد سایه‌اندازی بیش‌ازحد نیاز گیاه باشد، نور کافی برای فتوسنتز تأمین نمی‌شود. این وضعیت ممکن است باعث رشد علفی و کشیده‌شدن ساقه‌ها، کاهش گل‌دهی، تأخیر در رسیدگی و افت عملکرد محصول شود.
بنابراین، عامل تعیین‌کننده، استفاده یا عدم استفاده از توری شید نیست؛ بلکه انتخاب درصد مناسب سایه‌اندازی و مدیریت صحیح نور گلخانه است.
بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که میزان سایه‌اندازی با نیاز نوری محصول، شدت تابش خورشید و شرایط اقلیمی منطقه هماهنگ باشد.
از ما بپرسید
فرم تماس سریع